Europese gasprijs sluit met € 65,- per MWh op hoogste punt sinds begin 2023

Gasprijs opnieuw boven € 65,- per MWh

De TTF-gasprijs (een belangrijke Europese graadmeter voor de groothandelsprijs van gas) sloot vrijdag op ruim € 65,- per MWh. Daarmee is gas opnieuw aanzienlijk duurder dan eerder deze zomer. De stijging komt op een moment waarop de markt al langere tijd rekening houdt met een krappe gasmarkt richting de winter.

Een grote oorzaak is de aanhoudende onrust rond de Straat van Hormuz. Deze belangrijke zeestraat voor de export van gas en olie is al maanden grotendeels verminderd door de onrust tussen de Verenigde Staten en Iran. De geopolitieke situatie blijft bovendien onrustig. De Amerikaanse president Donald Trump stelt dat de Straat van Hormuz open is, terwijl Iran zegt dat zij de vaarweg pas heropenen als aan hun eisen wordt voldaan. Tegelijkertijd liggen de vredesonderhandelingen stil. 

De situatie verslechterde verder nadat Trump dreigde met een "economische oorlog" tegen Teheran. Hij kondigde zware sancties aan voor elk land dat Iran financieel steunt. Zowel de dreigende sancties als de onzekerheid over de doorgang van schepen zorgen voor extra spanning op de energiemarkt.

Europese gasvoorraden blijven achter

Naast de onrust in het Midden-Oosten, speelt er nog iets. De Europese gasopslagen zijn nu voor ongeveer 61% gevuld. Rond deze tijd van het jaar was dat in 2025 nog ruim 75% en in 2024 zelfs bijna 91%. Dat betekent dat Europa met een kleinere buffer richting het stookseizoen gaat. Ook in Nederland blijven de gasvoorraden achter: de Nederlandse gasopslagen zijn momenteel voor 43,8% gevuld. Daarmee staan de voorraden voor deze tijd van het jaar op het laagste niveau in acht jaar. 

Energie-expert Romy Nijssen licht toe: “Een lage vulgraad maakt de Europese gasmarkt gevoeliger voor verstoringen in de aanvoer. Als Nederland de komende maanden gas moet inkopen om de voorraden verder aan te vullen, dan kan een krappe markt de prijs verder opdrijven.”

Minder kernenergie vergroot vraag naar gas

Naast de problemen aan de aanbodkant speelt ook de elektriciteitsproductie een rol. Verschillende Europese kerncentrales draaien momenteel op een lager vermogen of zijn tijdelijk uitgeschakeld vanwege een gebrek aan koelwater. Dat laatste is het gevolg van de uitzonderlijke droogte en lage waterstanden. Zo werd in Roemenië de enige operationele kerncentrale stilgelegd vanwege de historisch lage waterstand in de Donau. Daarnaast heeft Hongarije de kerncentrale Paks, verantwoordelijk voor bijna de helft van de Hongaarse elektriciteitsproductie, stilgelegd. Ook in Frankrijk wordt de kerncentraleproductie geraakt door de aanhoudende hitte en lage waterstanden. 

Nijssen licht toe: “Door het stilleggen en terugschakelen van verschillende Europese kerncentrales valt een deel van de elektriciteitsproductie weg. Het is dan nodig om andere energiebronnen in te zetten om aan de elektriciteitsvraag te voldoen. Gascentrales kunnen daarbij een belangrijke rol spelen, wat dan weer de vraag naar gas opdrijft. Ook Nederlandse kolencentrales draaien momenteel op een hoog niveau. In 2026 is tot nu toe al meer elektriciteit met kolen opgewekt dan in heel 2024.”

Combinatie van beperkte aanvoer en lage gasvoorraden maakt de situatie zorgelijk

“De gasprijs reageert sterk op onzekerheid, en die onzekerheid is er momenteel door meerdere factoren. De aanvoer van LNG staat onder druk, de Europese gasvoorraden lopen achter en tegelijkertijd is er extra gas nodig gezien de achterblijvende elektriciteitsproductie. Dat maakt de markt kwetsbaar”, zegt Nijssen.

De hogere gasprijs is ook al terug te zien in de tarieven van nieuwe energiecontracten voor consumenten. “De stijgende gasprijs op de groothandelsmarkt werkt altijd met enige vertraging door in de tarieven van energieleveranciers. Toch zien we het effect nu al: wie nu een vast energiecontract afsluit, betaalt voor een eenjarig vast contract 12% meer dan begin juli”, aldus Nijssen.